Zaznacz stronę

Wpis napisała dla nas Kasia – dyslektyk, ktory wciaz zglebia temat tego zaburzenia, wciaz ma wiele pytan, na ktore szuka odpowiedzi.
@umiem_w_dysleksje

CO TO JEST DYSLEKSJA, JAK JĄ ROZPOZNAĆ I W JAKI SPOSÓB WSPIERAĆ PRAWIDŁOWY ROZWÓJ DZIECKA?

Temat dysleksji jest dość powszechny, ale nie każdy w pełni rozumie, co ten termin oznacza. Nie można zawężać jego znaczenia jedynie do nieumiejętności pisania zgodnie z ortografią. Dysleksja to zazwyczaj kombinacja wielu czynników, które zaburzają percepcję wzrokową, słuchową i/lub powodują przetwarzanie języka nie przez lewą, a przez prawą półkulę mózgu. Osoby dyslektyczne mają trudności ze wszystkimi systemami znaków, nie tylko w obrębie systemu literowego.


Symptomy świadczące o ryzyku wystąpienia u dziecka dysleksji, można rozpoznać już we wczesnym dzieciństwie, nawet w pierwszych miesiącach życia dziecka. Są to między innymi:

wczesne obserwacje:

• opóźnienie zaniku odruchów wrodzonych, np.: Moro, Babińskiego,
• pominięcie etapu czworakowania;

mowa:

• późne gaworzenie czy brak pierwszych słów około 1 roku życia,
• trudności z wypowiadaniem się, wadliwa wymowa, częste przestawianie głosek i sylab,
• trudności z dzieleniem na sylaby;

motoryka:

• późne rozpoczęcie chodzenia,
• brak koordynacji podczas chodzenia czy biegania,
• niechęć do jazdy na rowerze,
• niezdarność manualna (trudności w rysowaniu, zapinaniu guzików, trzymaniu sztućców, brzydkie pismo, wychodzenie poza linie podczas pisania),
• trudności w nauce pisania: zwierciadlane odwracanie liter, deformowanie kształtu liter,
• trudności w budowaniu z klocków czy układaniu puzzli,
• oburęczność w 4 roku życia (ważne w procesie czytania i pisania jest określenie u dziecka strony dominującej do 4 roku życia);

pozostałe:

• mylenie kierunków prawa – lewa,
• trudności z wymienieniem w kolejności dni tygodnia, nazw miesięcy, liter alfabetu (wszelkich sekwencji),
• trudności w zapamiętaniu aktualnej daty (jaki jest dzień), daty swoich urodzin, imienin i określaniu czasu,
• słabe postępy w nauce czytania pomimo poświęconego czasu,
• szybka męczliwość podczas nauki,
• trudności z zapamiętywaniem i wykonywaniem więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie,
• trudności ze stosowaniem zaimków “w środku – na zewnątrz”, “przed”, “za”.


Aby terapia dysleksji przyniosła najlepszy efekt ważna jest jak najwcześniejsza diagnoza. Często powielanym mitem jest czekanie z diagnozowaniem dziecka, aż przejdzie do IV klasy, uznając okres zerówkowy i wczesnoszkolny za czas “wyrównywania różnic”. Jednakże w tym newralgicznym okresie dzieci zamiast zyskać narzędzia do pracy nad przyczynami dysleksji, powielają swoje błędy, a będąc poddawanym ciągłej krytyce, spada ich motywacja i poczucie własnej wartości. Dlatego też warto skonsultować się z doświadczonym pedagogiem, psychologiem czy poradnią psychologiczno – pedagogiczną odpowiednio wcześniej, aby wesprzeć dzieci narzędziami spersonalizowanymi do ich indywidualnych potrzeb.

Podstawowe zasady, istotne w terapii dysleksji:

mówienie do dziecka i pozwalanie dziecku na mówienie:

• mówienie poprawnie i wyraźnie, naturalnym tonem – bez niepotrzebnego zdrabniania,
• inicjowanie rozmów, dawanie dziecku przestrzeni i czasu na odpowiedź,
• wdrażanie prostych ćwiczeń logopedycznych (wydmuchiwanie powietrza przez słomkę, liczenie zębów językiem, puszczanie baniek, wydymanie policzków, itp.);

nieprzerywanie skupienia:

• wspieranie koncentracji u dziecka w każdym wieku i jej niezakłucanie – metoda Montessori przedstawia całą listę pomocy wspomagających koncentrację, jak chociażby mobile dla niemowląt;

czytanie:

• czytanie towarzyszące dziecku od najmłodszych lat, kojarzące się z przyjemnością i bliskością,
• dobór literatury odpowiedniej do wieku i zainteresowań dziecka, ciekawej i angażującej,
• traktowanie książek czy audiobooków jako punku wyjścia do dalszych zabaw i rozwijania swoich pasji;

rodzinne aktywności

• układanie puzzli – zacznijmy od najprostszych nawet 2-elementowych, jeżeli dziecko się zniechęca, próbujmy zestawów mniejszych niż wiekowo są przewidziane,
• budowanie z klocków (drewniane, magnetyczne, lego, duplo, sensoryczne, itp.) – bardzo powoli pokazujemy jak łączymy elementy,
• sortowanie elementów (od lewej do prawej),
• dzielenie słów na sylaby przy równoczesnym ich wyklaskiwaniu,
• szukanie rymów,
• prowadzenie dialogów z użyciem nowo poznanych słów,
• zabawa w wydawanie poleceń i instrukcji (seryjność, prawa – lewa strona), jakby audio-mapa – nawigacja do “skarbu”: teraz idziesz prosto, przeskakujesz poduszkę i skręcasz w lewo, do kuchni, itd.,
• rysowanie kredkami dostosowanymi do wielkości rączek i wspierające prawidłowy chwyt, ale również obserwowanie rodzica piszącego odręcznie (nie na telefonie),
• powtarzanie, wyśpiewywanie po kolei dni tygodnia, miesięcy w roku, alfabetu,
• nauka systemowego sprzątania (zabawki poukładane tematycznie, w oznaczonych pojemnikach),
• wspólne poszukiwanie odpowiedzi na pytania zadane przez dziecko.

Jednak nawet najlepiej dobrana terapia nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, jeśli rodzice nie wesprą swoich pociech, uważnie podążając za ich zainteresowaniami i potrzebami, w najbardziej odpowiednim dla nich tempie.